Hawl i’r Gymraeg

Ddydd Sadwrn roedd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn cynnal ei chyfarfod cyffredinol blynyddol. Fe es i’r cyfarfod agored yn y prynhawn; cyfarfod a oedd yn cael yn ei alw’n rali, ond a oedd mewn gwirionedd yn gyfle i wrando ar ddau siaradwr gwybodus iawn ym myd hawliau ieithyddol. Cadeiriwyd y cyfarfod gan gadeirydd y Gymdeithas, y Prifardd Hywel Griffiths. Cyflwynodd yn gyntaf Elin Haf Gruffudd Jones o sefydliad Mercator a siaradodd yn huawdl am ddatblygiad deddfau iaith yng Ngwlad y Basg gyda sylw arbennig i’r ymgais i gynnwys y sector preifat o fewn i’w deddfwriaeth iaith. Wedyn fe siaradodd Gwion Lewis. Mae yntau’n fargyfreithiwr ac yn awdur cyfrol ar hawliau ieithyddol, Hawl i’r Gymraeg. Ei bwyslais ef oedd y ddadl hawliau dynol dros roi hawliau ieithyddol i siaradwr y Gymraeg ac yn arbennig yr apêl at urddas yr unigolyn sy’n deillio o barchu iaith fel rhan o hunaniaeth.

Roedd yn gyfarfod da iawn ac yn glod i fudiad sydd yn ddeugain mlwydd oed ei fod yn dal i fod ar flaen y gad wrth ymdrin â materion yn ymwneud â’r Gymraeg yng Nghymru. Roedd un peth yn ddiddorol, sef pwyslais Gwion Lewis ar yr hyn sy’n “rhesymol”. Dwi’n cofio taw’r ddadl fawr ynglŷn â Deddf yr Iaith Gymraeg 1993 oedd y cymal oedd yn dweud taw pan roedd hi’n rhesymol yr oedd y Gymraeg i’w thrin yn gyfartal gyda’r Saesneg. Efallai fod pethau wedi newid bellach.

Rhagor o luniau o gyfarfod cyffredinol Cymdeithas yr Iaith Gymraeg.

(Dim pleidlais eto)

Rhannu hyn