Blog Dogfael

Mewn llawer o ddinasoedd a threfi Fflandrys ceir yr hyn a elwir yn Begijnhof, yn llythrennol “Pentre’r Beginesau”, sef ardal wedi’i neilltuo ar gyfer cymuned Gristnogol lleyg o fenywod, sef y Beginesau. Yn Fflandrys roedd y mudiad yn arbennig o boblogaidd. Byddai’r Beginesau hyn yn ymroi i weddi a gweithredoedd da a byw mewn cymuned ond nid mewn ffordd ffurfiol fel y byddai lleianod yn ei wneud. Oherwydd hynny yr oedden nhw’n rhydd i adael y gymuned a dychwelyd i’r byd ar unrhyw adeg. Daeth y mudiad i’r amlwg yn Fflandrys yn y drydedd a’r bedwaredd ganrif ar ddeg. Fel arfer roedd y Begijnhof yn cynnwys nifer o dai o gwmpas cwrt ac yn aml iawn roedden nhw wedi’u neilltuo oddi wrth y dref neu’r ddinas â phyrth a gatiau. Mewn dinas fel Leuven roedd cannoedd ar gannoedd yn byw yn y Begijnhof, a’r menywod hyn oedd y dylanwad crefyddol pwysig yn y dinasoedd yn ystod y cyfnod hwn. Wedi cyfnod diwygiadol yr unfed ganrif ar bymtheg fe ddechreuodd y mudiad wanychu fel y gwnaeth y diwydiant gwlân a oedd wedi bod yn sylfaen i gyfoeth Fflandrys.

Bellach does dim Beginesau ar ôl; yn ôl yr hanes bu farw’r ddwy olaf ddechrau’r ugeinfed ganrif. Ond mae’r Begijnhoven eu hunain, yr adeiladau oedd yn gartref i’r cymunedau, yn dal i sefyll ac yn un o drysorau pensaernïaeth hanesyddol Fflandrys. Ers Hydref 1998 mae 26 Begijnhof yn Fflandrys wedi’u rhestru gan UNESCO fel safleoedd treftadaeth byd-eang, yn eu plith mae Groot Begijnhof (Begijnhof Mawr), Leuven. (Mae ‘na Begijnhof bychan yn Leuven hefyd!) Yno ceir rhyw 60 i 70 o dai sydd bellach yn eiddo i’r Brifysgol ac wedi’u hadfer.

(Dim pleidlais eto)

Rhannu hyn