Pôl piniwn deddf iaith

Roeddwn i wedi cael hwyl ar wrando ar raglen Rebecca Jones ar Radio Cymru y bore ‘ma, yn enwedig ei chyfweliad gyda Jill-Hailey Harries, gweinidog gyda’r Annibynwyr, ynglŷn â phriodas a phriodi fel fy mod wedi mynd i deimlo’n hunan-fodlon. Yna’n sydyn fe gefais fy nihuno gan gyhoeddiad ar y Newyddion fod arolwg barn yn dangos nad oedd mwyafrif pobol Cymru am weld Deddf Iaith newydd i orfodi cwmnïoedd i ddefnyddio’r Gymraeg a’r Saesneg. Ond roedd y stori’n cael ei throi o gwmpas yn gyson fel yn y diwedd nad oedd dyn yn rhy siŵr beth oedd y cwestiwn a ofynnwyd yn yr arolwg a beth oedd arwyddocâd yr atebion. Ar fwletin 7.00am ar Radio Cymru fe aeth y newyddiadurwr ati i ddweud beth oedd y canlyniadau mewn un ardal awdurdod unedol ar ôl y llall. Nawr dwi ddim yn llawer o fathemategydd ond roeddwn i’n dechrau holi fy hun pa mor ystadegol gywir oedd dweud fod 69% o drigolion Ceredigion yn erbyn Deddf Iaith newydd ar sail arolwg ffôn o 1,000. O rannu’r rhif hwnnw’n gyfartal rhwng 22 awdurdod dyna ichi rhyw 45 ymhob un; dwi ddim yn credu fod hynny’n ddigon i roi arolwg cytbwys o farn poblogaeth un sir. Dwi wedi bod yn chwilio ar y we am fwy o fanylion am y pôl – fel faint yn union gafodd eu holi yng Ngheredigion – ac wedi methu hyd yn hyn.

Dyma’r wybodaeth sydd ar wefan Newyddion Cymru’r Byd BBC am ganlyniad yr arolwg:

Yn ôl arolwg ICM, roedd 24% o’r rhai gafodd eu holi yn credu y dylai pob busnes preifat yng Nghymru gynnig gwasanaeth dwyieithog.

Roedd 63% yn dweud na ddylai’r ddeddf bresennol newid…

Cafodd mwy na 1,000 eu holi ar gyfer arolwg ICM dros y ffôn rhwng Mehefin 19 a 21.

Does dim angen imi ddweud fod Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn gweld pethau’n wahanol, gan ddweud fod BBC yn gwneud gwaith y CBI drostynt.

Hoffwn i wybod pam cynnal y pôl ar yr adeg hon ‘ta beth? Ar ôl ymgyrch etholiadol y Cynulliad Cenedlaethol lle na gomisiynodd y BBC yr un pôl piniwn mae’r ffaith iddyn nhw gomisiynu hyn yn fy synnu. Hoffwn hefyd gael mwy o wybodaeth am y canlyniadau a sut roedden nhw’n rhannu rhwng ardaloedd, &c. Hefyd beth oedd yr union gwestiynau a holwyd, gan fod y cwestiwn yn aml iawn yn lliwio’r ateb a geir.

(Dim pleidlais eto)

Rhannu hyn